Στεγαστικές Δομές

Τι είναι η Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση

Η ψυχοκοινωνική αποκατάσταση, στο πλαίσιο της ψυχικής υγείας, δεν σταματά στη φιλοξενία και την κάλυψη βασικών αναγκών. Ξεκινά από την αρχή ότι κάθε ωφελούμενος είναι πρώτα απ' όλα άνθρωπος με δικαιώματα, ανάγκες και επιθυμίες — όχι απλώς «ασθενής». Στόχος μας είναι η σταδιακή ανάκτηση δεξιοτήτων αυτόνομης διαβίωσης, μέσα από την καθημερινή πρακτική εξάσκηση σε πραγματικές συνθήκες σπιτιού, όχι ιδρύματος. Η θεραπευτική φροντίδα, η υποστηρικτική ψυχοθεραπεία και η εκπαίδευση σε δεξιότητες καθημερινής ζωής συνυπάρχουν, ώστε ο κάθε ωφελούμενος να ζει με αξιοπρέπεια και τη μεγαλύτερη δυνατή αυτονομία.

Δίπλα στη φροντίδα, η ψυχολογία και η ψυχιατρική ως επιστήμη αποτελούν βασικά εργαλεία του έργου μας, αλλά ταυτόχρονα η φιλοσοφία μας βασίζεται στην απλή αρχή «φροντίζουμε όπως θα το κάναμε στο σπίτι μας με τους δικούς μας ανθρώπους, τους αγαπημένους μας, την οικογένειά μας. Οι κανόνες της αποκατάστασης, συχνά είναι κρυμμένοι στην καθημερινή μας ζωή». Εδώ η ψυχολογία δεν μένει στη θεωρία, γίνεται καθημερινή πρακτική.

Στεγαστικές Δομές: οι κανόνες ενός σπιτιού

Οι στεγαστικές δομές μας —Οικοτροφεία και Προστατευόμενα Διαμερίσματα— δεν λειτουργούν σαν κλινική ή ίδρυμα, αλλά ως σπίτι. Οι κανόνες που ακολουθούμε είναι οι κανόνες μιας συνηθισμένης οικογενειακής καθημερινότητας: σταθερά ωράρια γευμάτων, καταμερισμός οικιακών εργασιών, φροντίδα προσωπικής εμφάνισης και υγιεινής, σεβασμός στον προσωπικό χώρο και τον ρυθμό του άλλου, κοινωνικές συναναστροφές μέσα και έξω από το σπίτι.Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, έρχονται να προστεθούν και όχι να επικαλύψουν την καθημερινή διαβίωση: η ψυχιατρική και νοσηλευτική φροντίδα, η καθαριότητα του χώρου, η ψυχολογική υποστήριξη των ενοίκων και των οικογενειών τους σε ό,τι τους αφορά, η φροντίδα για τις κοινωνικές τους ανάγκες (προνοιακά και νομικά θέματα, γραφειοκρατικές διεκπεραιώσεις, ΚΕΠΑ κ.λπ.), καθώς και η εργοθεραπεία και η φυσιοθεραπεία όπου χρειάζεται — πάντα από το εξειδικευμένο προσωπικό που αποτελεί τους συνεργάτες μας. Ψυχίατρος, παθολόγος, ιατροί άλλων ειδικοτήτων όπου είναι αναγκαίο ως εξωτερικοί συνεργάτες, ψυχολόγος, κοινωνικοί λειτουργοί, εργοθεραπευτής, φυσιοθεραπευτής, νοσηλευτές και εργαζόμενοι γενικών καθηκόντων πλαισιώνουν ένα σπίτι που χρειάζεται καθημερινή και ακατάπαυστη (σε 24ωρη βάση) φροντίδα, για αξιοπρέπεια και ισότιμη διαβίωση μέσα στην Κοινότητα — και ποτέ στο περιθώριό της.Τι είμαστε τελικά; Είμαστε σπίτια! Σπίτια που φροντίζουν, γιορτάζουν, αγκαλιάζουν, συγκινούνται, αγαπάνε, συμμετέχουν, βγαίνουν έξω, γελάνε, πάνε διακοπές, πίνουν καφέ, παραγγέλνουν απ' έξω, ψωνίζουν στην κοινότητα — κάνουν ό,τι κάνουμε όλοι μέσα σε αυτήν. Είναι εδώ στα καλά και στα δύσκολα. Αυτό είμαστε. Και αυτό είναι ό,τι λέμε ψυχοκοινωνική αποκατάσταση και επανένταξη στην κοινότητα.

Η φιλοσοφία της επανένταξης

Η πορεία ενός ανθρώπου με ζητήματα ψυχικής υγείας, από το Οικοτροφείο προς το Προστατευόμενο Διαμέρισμα και, όπου είναι εφικτό, προς την πλήρη κοινωνική επανένταξη, είναι η ιδεατή διαδρομή που επιδιώκουμε — όχι μια διαδρομή που ακολουθείται πάντα ή αυτόματα. Για κάθε άνθρωπο ο ρυθμός και τα όρια είναι διαφορετικά, και αυτό το σεβόμαστε, ακόμα κι όταν η πλήρης αυτονόμηση δεν μπορεί να καταστεί δυνατή. Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε στους ενοίκους που, για οποιονδήποτε λόγο, έχουν αποκοπεί από την οικογένειά τους. Επιδιώκουμε την επανένωσή τους με το οικογενειακό τους περιβάλλον — είτε ενθαρρύνοντας αυτό το πλησίασμα μέσα στο πλαίσιο της διαμονής στο Οικοτροφείο ή το Προστατευόμενο Διαμέρισμα, είτε, όπου προκύπτει και είναι εφικτό, με την πλήρη επανένωση μέσω της επιστροφής του ενοίκου στο σπίτι του, αν οι συνθήκες το επιτρέπουν, και την πλήρη κοινωνικοποίησή του.

Αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της πορείας είναι η καταπολέμηση του στίγματος γύρω από την ψυχική υγεία και του κοινωνικού αποκλεισμού. Γι' αυτό οι ενοίκοί μας συμμετέχουν ενεργά σε δράσεις μέσα στην κοινότητα — γιορτές, εκδρομές, αθλητικές δραστηριότητες, εκδηλώσεις πολιτισμού (σινεμά, θέατρο) και εκπαιδευτικές/κοινωνικές δράσεις — ώστε η επαφή με τους συμπολίτες τους να είναι συχνή, φυσική και αμφίδρομη, και η κοινότητα να τους γνωρίζει όχι μέσα από το «στίγμα», αλλά μέσα από την καθημερινή, έμπρακτη παρουσία τους σε αυτήν.

Και είμαστε περήφανοι ότι το έχουμε πετύχει αυτό, από το 2006 μέχρι σήμερα. Να μας αποδεχτούν, να μας αγκαλιάσουν, να μας στηρίξουν τόσο οι δύο Δήμοι, Περιστερίου και Ιλίου, όσο και οι τοπικές κοινότητες, τα μαγαζιά, οι γείτονες. Και ακόμη περισσότερο είμαστε περήφανοι για εκείνους, γιατί δεν τους «δυσκόλεψε» καθόλου η παρουσία μας, όσο ίσως θα μπορούσε κανείς να «φοβηθεί». Το αντίθετο. Και θα ήταν παράλειψη αν έλειπε εδώ, προς όλους εκείνους στις δύο κοινότητες, ένα μεγάλο και θερμό ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ! Τα Οικοτροφεία μας παραμένουν ζωντανό κομμάτι αυτών των κοινοτήτων.

Οργάνωση και Κανόνες Λειτουργίας στα Οικοτροφεία

Οι στεγαστικές δομές μας —Οικοτροφεία και Προστατευόμενα Διαμερίσματα— διέπονται από Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας, ο οποίος αποτελεί κοινό κώδικα επικοινωνίας ανάμεσα σε ενοίκους και προσωπικό. Στόχος του είναι η ομαλή και αρμονική συμβίωση, η σαφήνεια ρόλων και υπευθυνοτήτων της Θεραπευτικής Ομάδας, ο σεβασμός της αξιοπρέπειας και των δικαιωμάτων των ενοίκων και η δημιουργία συνθηκών διαβίωσης όσο το δυνατόν πιο κοντά σε ένα φυσικό, οικογενειακό περιβάλλον.Ο Κανονισμός κατοχυρώνει συγκεκριμένα δικαιώματα των ενοίκων: εξατομικευμένη φροντίδα με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, σεβασμό στην ιδιωτικότητα και στις προσωπικές τους επιλογές, δικαίωμα πλήρους ενημέρωσης για το θεραπευτικό τους πρόγραμμα και συμμετοχής στις αποφάσεις που τους αφορούν, καθώς και τήρηση του ιατρικού απορρήτου σε κάθε περίσταση, με σεβασμό στην ψυχική υγεία κάθε ενοίκου. Παράλληλα, ορίζει με σαφήνεια τις αμοιβαίες υποχρεώσεις ενοίκων και προσωπικού, ώστε η καθημερινότητα να στηρίζεται σε αμοιβαίο σεβασμό. Ο ίδιος Κανονισμός εφαρμόζεται εξίσου και στα δύο Οικοτροφεία της Εταιρείας, καθώς και στα αντίστοιχα Προστατευόμενα Διαμερίσματα.

Τηρούμε αυστηρά τις αρχές προστασίας προσωπικών δεδομένων (Γενικός Κανονισμός GDPR – ΕΕ 2016/679, Ν. 4624/2019). Κάθε πληροφορία που αφορά την υγεία, την προσωπική ή οικογενειακή κατάσταση ενός ενοίκου συλλέγεται αποκλειστικά για σκοπούς θεραπευτικής υποστήριξης, αντιμετωπίζεται με απόλυτη εχεμύθεια, και οι ένοικοι (ή οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους) διατηρούν πλήρες δικαίωμα πρόσβασης, διόρθωσης ή διαγραφής των δεδομένων τους, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Οι στεγαστικές δομές αποτελούν βασικό πυλώνα της κοινοτικής φροντίδας για την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση και την κοινωνική επανένταξη των ενοίκων.